Özel Elemanlar

Özel prekast eleman nedir?

Özel prekast eleman, belirli bir projenin mimari veya teknik ihtiyacına göre tasarlanan, kalıbı ve donatısı o projeye özgü hazırlanan prekast beton elemandır. Standart ürün gamının dışında kalan, ancak fabrika koşullarında üretilmesi kalite ve hız açısından avantaj sağlayan parçalar bu gruba girer.

Hangi durumlarda gerekir?

• Projede standart kesitlerin dışında bir ölçü, form veya boşluk gerektiğinde
• Bir elemana tesisat geçişi, kapı veya pencere boşluğu ya da özel bağlantı detayı eklenmesi gerektiğinde
• Sahada yerinde dökme betonla yapılması zor, yavaş veya kalite açısından riskli parçalar olduğunda
• Aynı özel parçanın projede çok sayıda tekrarlandığı ve seri üretimin avantaj sağladığı durumlarda
• Görünür yüzeyde belirli bir form veya doku istendiğinde

Standart elemanla mı, özel elemanla mı?

Her farklı ihtiyaç özel kalıp gerektirmez. Çoğu durumda standart bir kolon veya kirişe konsol, boşluk ya da gömülü parça eklemek yeterlidir ve bu yol daha ekonomiktir. Özel kalıp; geometri gerçekten farklı olduğunda veya aynı parça projede yeterli sayıda tekrar ettiğinde anlamlı hâle gelir. Bu ayrımı proje başında yapmak maliyeti ve süreyi doğrudan etkiler.

Süreç nasıl işler?

1. İhtiyacın tanımlanması: Elemanın yapıdaki görevi, ölçüleri ve yükleri mimari ve statik çizimler üzerinden incelenir.
2. Üretilebilirlik değerlendirmesi: Kalıp yapımı, donatı yerleşimi, ağırlık, kaldırma noktaları, nakliye ve montaj koşulları birlikte değerlendirilir.
3. Tasarım ve onay: Elemanın üretim çizimleri hazırlanır ve proje müellifiyle mutabık kalınır.
4. Kalıp ve üretim: Projeye özgü kalıp hazırlanır; eleman fabrika ortamında dökülür ve kürlenir.
5. Sevkiyat ve montaj: Eleman, montaj planına uygun sırayla sahaya taşınır ve yerine yerleştirilir.

Nelere dikkat edilir?

Özel elemanlarda en belirleyici konular ağırlık ve boyuttur. Elemanın karayoluyla taşınabilmesi ve sahadaki vinçle güvenle kaldırılabilmesi gerekir; bu nedenle büyük parçalar, gerektiğinde sahada birleştirilecek daha küçük parçalara bölünerek tasarlanabilir. Kalıp maliyeti üretilen adede paylaştırıldığı için aynı elemandan ne kadar çok üretileceği, birim maliyeti doğrudan etkiler. Özel kalıp hazırlığı ek süre gerektirdiğinden, bu elemanların üretim takvimi projenin genel iş programıyla birlikte planlanır.

Bağlantı detayları da standart elemanlar kadar önemlidir. Özel bir parçanın kolon, kiriş veya çatı sistemine nasıl bağlanacağı, deprem yönetmeliğine uygun biçimde baştan projelendirilmelidir.

Bir özel elemanın üretilip üretilemeyeceği ve teknik değerleri, proje çizimleri incelenerek proje bazında netleştirilir. Çiziminizi veya ihtiyacınızı paylaşarak değerlendirme talep edebilirsiniz.