Oluk kirişi nedir?
Oluk kirişi, üst kısmı açık U kesitli olarak üretilen ve çatı suyunu toplayan prekast kiriştir. Çatının saçak hattında ya da birden fazla hollü yapılarda iki çatının birleştiği iç hatta, kolonların üzerine yerleştirilir.
Endüstriyel yapıdaki görevi
Oluk kirişi iki işi birlikte yapar:
- Taşıyıcı görev: Kolonları yapının boyuna doğrultusunda birbirine bağlar ve üzerine gelen yükleri kolonlara aktarır.
- Su tahliyesi: Çatı yüzeyinden akan yağmur ve kar suyunu toplar, iniş noktalarına yönlendirir.
Bu sayede çatı kenarında ayrı bir taşıyıcı kiriş ve ayrı bir metal oluk kullanma ihtiyacı azalır, detay daha sade çözülür.
Çok hollü yapılarda kullanım
Yan yana birden fazla açıklıktan oluşan fabrika ve depolarda, iki çatının birleştiği iç hatta kullanılan oluk kirişleri, çatının ortasında toplanan suyu uzaklaştırmanın temel elemanıdır. Bu hatlarda oluk kesitinin yağış ve kar yüküne göre yeterli büyüklükte tasarlanması ve iniş noktalarının doğru planlanması çatı güvenliği için kritiktir.
Kesit, yalıtım ve tahliye
Oluk kirişinin genişliği, derinliği ve boyu; toplanacak su miktarına, çatı alanına, kar yüküne ve kolon aralığına göre statik ve tesisat projelerinde birlikte belirlenir. Oluğun iç yüzeyine ve birleşim derzlerine sahada uygun bir su yalıtımı uygulanır. Su, projeye göre kolon içinden veya kolon yanından geçen iniş borularıyla zemine indirilir; iniş bağlantıları için gereken boşluklar üretim sırasında bırakılır.
Üretim ve montaj
Oluk kirişleri U kesitli kalıplarda, bağlantı kovanları ve iniş boşluklarıyla birlikte üretilir. Sahada vinçle kolon başlarına veya konsollarına oturtulur ve pimli bağlantıyla sabitlenir. Elemanlar arasındaki birleşim derzleri, su yalıtımından önce harç veya uygun derz malzemesiyle kapatılır.
Tasarımda dikkat edilenler
- İniş noktaları arasındaki mesafe, suyun oluk içinde birikmeden akmasını sağlayacak şekilde planlanır.
- İniş borusu tıkanmasına karşı taşma ağzı (emniyet tahliyesi) düşünülür.
- Kar alan bölgelerde oluk içinde birikebilecek kar ve buz yükü taşıyıcı hesaba dahil edilir.
- Yalıtım ve derz detayları, bakım sırasında erişilebilir olacak şekilde çözülür.
Bakım
Beton oluk gövdesi dayanıklıdır; ancak yaprak, toz ve kar birikintisi suyun akışını engelleyebilir. Oluk ve iniş ağızlarının mevsimsel olarak temizlenmesi ve yalıtımın düzenli kontrol edilmesi, çatının uzun yıllar sorunsuz çalışmasını sağlar.