Beton Ağırlık Elemanı

Beton ağırlık elemanı nedir?

Beton ağırlık elemanı, bağlandığı veya üzerine oturtulduğu nesneyi kendi ağırlığıyla yerinde tutmak için tasarlanan prekast beton bloktur. Görevi yük taşımak değil sabitlemektir: nesneyi kaldırmaya, yüzdürmeye veya sürüklemeye çalışan kuvvetleri ağırlığıyla dengeler.

Kullanıldığı yerler

En yaygın kullanım alanı boru hatlarıdır. Su içinden, dere yatağından veya yeraltı suyu yüksek zeminden geçen boru hatları, özellikle boşken kaldırma kuvvetiyle yukarı doğru itilir; boru üzerine belirli aralıklarla yerleştirilen eyer tipi veya iki parçalı cıvatalı ağırlıklar hattı yerinde tutar. Ağırlık blokları ayrıca şamandıraların, yüzer iskelelerin ve balık çiftliği kafeslerinin bağlama ankrajı olarak; geçici çit, tabela ve çadır gibi yapıların devrilmeye karşı sabitlenmesinde de kullanılır.

Tipler ve tasarım

Ağırlık elemanının biçimi sabitleyeceği nesneye göre belirlenir: boru hatları için boruyu saran eyer ve kelepçeli tipler, bağlama için üzerinde halka bulunan blok tipler üretilebilir. Su altında betonun etkili ağırlığı, yer değiştirdiği suyun ağırlığı kadar azalır; bu nedenle gerekli ağırlık su içindeki ağırlık esas alınarak hesaplanır. Ağırlık aralığı, blok ölçüsü ve bağlantı detayı projeye göre belirlenir. Gerektiğinde yüksek yoğunluklu agrega kullanılarak daha küçük hacimde daha fazla ağırlık elde edilebilir.

Üretim

Ağırlık elemanları fabrikada çelik kalıplarda, donatı ve kaldırma halkaları yerleştirildikten sonra titreşimle sıkıştırılan betonla üretilir. Deniz suyu, yeraltı suyu ve donma-çözülme gibi etkilere maruz kalacakları için kullanım ortamına uygun beton karışımı seçilir. Boruya temas eden yüzeylerde boru kaplamasının zarar görmemesi için koruyucu ara malzeme kullanılabilir. Kür süresini tamamlayan elemanlar ölçü ve ağırlık bakımından kontrol edilir.

Sevkiyat ve uygulama

Elemanlar kamyonla sahaya taşınır ve gömülü kaldırma halkalarından vinç veya iş makinesiyle tutularak yerleştirilir. Boru hatlarında ağırlıklar, boru hendeğe ya da su yatağına indirilirken veya indirildikten sonra projede belirlenen aralıklarla boru üzerine oturtulur. Su altındaki bağlama bloklarında zincir veya halat bağlantısı karada yapılır, blok ardından yerine indirilir. Yerleşim düzeni, kaldırma kuvveti ve akıntı etkisi gözetilerek projede belirlenir.

Neden prekast ağırlık?

Ağırlıkların sahada yerinde dökülmesi, özellikle su kenarında ve dar hendeklerde zor ve yavaştır. Fabrikada üretilen ağırlıklar ise önceden hazırlanıp stoklanabilir, boru döşeme hızına uygun şekilde sahaya getirilir ve hemen yerleştirilebilir. Her elemanın ağırlığı üretimde kontrol edildiği için hattın gerekli toplam ağırlığa ulaştığı da güvenle izlenebilir.