Boşluklu döşeme nedir?
Boşluklu döşeme plağı, boyu boyunca uzanan dairesel veya oval boşluklar içeren, öngerme halatlarıyla donatılmış prekast döşeme elemanıdır. Boşluklar, taşıma gücüne az katkısı olan betonu kesitten çıkararak plağı hafifletir; öngerme ise plağın aynı kalınlıkta daha geniş açıklık geçmesini sağlar.
Prekast yapıdaki görevi
Endüstriyel yapılarda boşluklu döşemeler, prekast kolon ve kirişlerle kurulan iskelete ara kat ve kat döşemesi oluşturmak için kullanılır. Plaklar kirişlerin oturma yüzlerine yan yana yerleştirilir; aradaki derzler harçla doldurulduğunda birlikte çalışan bir döşeme oluşur. Projeye göre üzerine donatılı bir bindirme betonu dökülerek döşemenin bütünlüğü artırılır. Kalıp ve iskele gerektirmediği için döşeme kurulurken alt katta çalışma sürdürülebilir.
Kesit ve tasarım
Plak kalınlığı, geçilecek açıklığa ve döşemenin taşıyacağı yüke göre seçilir; açıklık ve yük arttıkça daha kalın kesitler kullanılır. Halat sayısı ve düzeni ile plak boyları statik projede belirlenir. Tesisat geçişleri için boşluklar, kolon çevresi kesimleri ve eğik uçlar üretim aşamasında hazırlanabilir. Plaklar, uygun beton örtüsüyle yangın dayanımı gereksinimlerini karşılayacak şekilde tasarlanabilir. Bu ürün için TS EN 1168 standardı esas alınır.
Üretim
Boşluklu döşemeler uzun çelik üretim hatlarında üretilir. Halatlar hat boyunca gerilir; ardından beton, boşlukları oluşturan ekstrüder veya kayar kalıp makinesiyle kesintisiz olarak yerleştirilip sıkıştırılır. Beton yeterli dayanıma ulaşınca halatlar serbest bırakılarak öngerme betona aktarılır ve sürekli plak projedeki boylara göre testereyle kesilir. Her plak ölçü, yüzey ve halat konumu yönünden kontrol edilir.
Sevkiyat ve montaj
Plaklar uzun yük araçlarıyla sahaya taşınır ve vinçle, özel kaldırma aparatları kullanılarak kirişlerin üzerine yerleştirilir. Kısa sürede geniş alanlar kapatılabildiği için katlı yapılarda montaj belirgin şekilde hızlanır. Derzlerin doldurulması ve gerekiyorsa bindirme betonunun dökülmesiyle döşeme kullanıma hazır hâle gelir.
Neden boşluklu döşeme?
Yerinde dökülen döşemede kalıp kurulması, donatının bağlanması ve betonun dayanım kazanmasının beklenmesi gerekir. Boşluklu döşemede ise taşıyıcı iskelet tamamlanır tamamlanmaz döşeme, fabrikadan gelen plaklarla kapatılır. Hafif kesit, kolon, kiriş ve temellere gelen yükü de azaltır. Bu nedenle prekast kolon ve kirişlerle kurulan endüstriyel yapılarda ara kat ve ofis katları için sık tercih edilen bir döşeme sistemidir.